Komunikaty prasowe

Kraków, 10 października 2005 r.

Serdecznie zapraszamy na wystawę "Herbert Hoover a Polska", przygotowaną przez Instytut Hoovera przy Uniwersytecie Stanforda. Prezentacja wystawy w Katowicach stała się możliwa dzięki współpracy Konsulatu Generalnego USA oraz Muzeum Historii Katowic, w którego salach przy ul. Ks.Szafranka 9, będzie można ją zwiedzać od 12 października 2005 roku.

Wernisaż wystawy odbędzie się we środę 12 października o godz.13:00. Ceremonii otwarcia dokonają: Dyrektor Muzeum Historii Katowic Pani Jadwiga Lipońska-Sajdak, Konsul Generalny USA w Krakowie Kenneth Fairfax, Prezydent Miasta Piotr Uszok oraz przedstawiciel Instytutu Hoovera przy Stanford University Zbigniew Stańczyk.

Herbert Hoover jest nieco zapomnianym, a jednak niezwykle ważnym symbolem przyjaźni polsko-amerykańskiej. Tak też zatytułowana jest wystawa "Amerykańska Przyjaźń – Herbert Hoover a Polska".

Wolność i demokracja wymagają stałych wysiłków nie tylko na polu bitwy w czasie wielkich zrywów i rewolucyjnych przemian, ale także w czasach po nich następujących, gdy potrzebna jest wizja i codzienny wielki wysiłek, by tych wartości nie stracić, a przeciwnie stale je umacniać. Właśnie takim wizjonerem okazał się w czasie I wojny światowej późniejszy Prezydent USA (1929-33) Herbert Hoover, który uruchomił największą pomoc humanitarną w dziejach ludzkości. Żywność, którą udało mu się wtedy zebrać apelując do Amerykanów o szczególną oszczędność w ich własnych gospodarstwach domowych pozwoliła na uratowanie od śmierci głodowej wielu milionów Europejczyków, w tym również Polaków.

Z ramienia Komisji, której przewodzenie powierzył mu Prezydent Wilson, Herbert Hoover objął pomocą 4 miliony Polaków. Niezliczone transporty żywności i najbardziej niezbędnych artykułów zaczęły nadchodzić do Polski wyniszczonej działaniami wojennymi. Powstała ogromna sieć punktów dożywiania. Jak donosiła "Rzeczpospolita" w 1921 roku dzieciom polskim wydano 550 milionów posiłków. Odżywiano także studentów, zapomogi wypłacano zubożałym inteligentom i uciekinierom-ofiarom wojny na Wschodzie. Po zamknięciu działalności w czerwcu 1922 roku koszt pomocy obliczono na 200 mln dolarów (okolo 4 bilionow dolarów w dzisiejszych przelicznikach). Za poprawę zdrowotności społeczeństwa polskiego Uniwersytet Jagielloński przyznał Hooverowi tytuł doktora honoris causa, a w Warszawie stanął pomnik upamiętniający te dokonania. Doszczętnie zniszczony w czasie II wojny światowej zostanie jednak odbudowany i odsłonięty na skwerze Herberta Hoovera w Warszawie.

Zdjęcia, mapy, dokumenty oraz korespondencja między Herbertem Hooverem i Ignacym Paderewskim świadczą najlepiej o roli, jaką odegrał późniejszy Prezydent USA, a wówczas szef misji największej akcji humanitarnej w dziejach świata, przewyższającej daleko wysiłek, jaki podjęła społeczność międzynarodowa dla ofiar tsunami. Ale Herbert Hoover to nie tylko wielka akcja żywnościowa. Jego ogromny wysiłek i talent organizatora i managera skierowany był także do regionów przemysłowych, zwłaszcza Górnego Śląska i Łodzi. To z jego inicjatywy powołano specjalną Komisję Węglową, która gwarantowała dostawy węgla niezbędne dla odrodzenia się gospodarczego kraju wyniszczonego wojną i zaborami. Dzięki tej niezwykle sprawnie działającej Komisji zatrudnienie znalazło tysiące robotników w wielu gałęziach przemysłu, zdobywając podstawy niezależnego bytu.

Herbert Hoover był blisko związany z Ignacym Paderewskim i od początku popierał dążenie Polski do niepodległości wstawiając się za Polską do Prezydenta Wilsona, a potem nalegał w telegramach do Wilsona, by jako pierwszy w świecie polityk uznał formujący się w Warszawie rząd.

Herbert Hoover czterokrotnie odwiedzał Polske, ostatni raz w 1946 roku, gdy Prezydent Truman, odwołując się do jego uprzednich doświadczeń powołał go jeszcze raz do służby publicznej dla określenia potrzeb żywnościowych powojennej Europy, w tym także Polski. Ogromne transporty żywności, leków i ubrań opatrzone charakterystycznym napisem CARE i UNRRA oraz wizerunkiem uściśniętych dłoni napływały do Polski przez kolejne 20 lat.

Serdecznie zapraszamy i zachęcamy gorąco do przypomnienia widzom, słuchaczom i czytelnikom tego niezwykle istotnego fragmentu polsko-amerykańskiej historii.